مینا رحیمی – تورنتو | زمستان امسال در کانادا فقط با برف و سرمای استخوان سوز تعریف نمی شود. هر بار که از خانه بیرون می روم و در هوای منفی بیست درجه مسیر فروشگاه را طی می کنم، فکر می کنم سخت ترین بخش ماجرا همان باد سردی است که صورتم را می سوزاند. اما وقتی به داخل سوپرمارکت می رسم و برچسب قیمت ها را می بینم، حس می کنم جیبم بیش از هوا یخ زده است. سرما بیرون از فروشگاه است، اما انجماد واقعی در سبد خرید من اتفاق می افتد.
کاهش نرخ تورم عمومی به حدود دو درصد و اندکی بالاتر، در ظاهر باید نشانه آرامش اقتصادی باشد. اما تجربه روزمره چیز دیگری می گوید. داده های رسمی نشان می دهد که آهنگ رشد قیمت خوراکی ها همچنان با سرعتی بالاتر از متوسط اقتصاد حرکت می کند. این تفاوت، همان شکافی است که میان تیترهای امیدوارکننده اقتصادی و واقعیت زندگی خانوارها ایجاد شده است.
بررسی جزئیات گزارش های اخیر نشان می دهد که بخش خدمات غذایی سهم مهمی در این افزایش داشته است. رشد قابل توجه هزینه غذا در بیرون از خانه تا حد زیادی به تغییر مبنای محاسبه سالانه بازمی گردد. سال گذشته در همین مقطع، بخشی از مالیات مصرفی به طور موقت حذف شده بود و همین موضوع سطح قیمت ثبت شده را پایین آورده بود. اکنون که آن سیاست به پایان رسیده، مقایسه سال به سال تصویری بزرگ تر از افزایش را نشان می دهد. این یک جهش ناگهانی در یک ماه نیست، بلکه نتیجه تفاوت شرایط محاسبه در دو سال متوالی است.
در عین حال، فشار واقعی در فروشگاه ها نیز انکارشدنی نیست. برخی اقلام پروتئینی و کالاهای وارداتی همچنان با افزایش های محسوس عرضه می شوند. تحلیلگران در گفت و گو با رسانه ها از مجموعه ای از عوامل ساختاری سخن می گویند. کاهش ارزش پول ملی در مقاطعی از سال گذشته، هزینه خرید از بازارهای خارجی را بالا برد. همزمان، هزینه حمل و نقل و دستمزد در زنجیره توزیع نیز بالا ماند. برای کشوری که در ماه های سرد سال به واردات محصولات تازه وابسته است، این ترکیب می تواند اثر مضاعف ایجاد کند.
از منظر جهانی نیز بازار مواد غذایی همچنان بی ثبات است. نوسان تولید در برخی مناطق کشاورزی جهان، تغییرات اقلیمی و محدودیت های عرضه در بازار دام، باعث شده قیمت برخی کالاها در سطح بین المللی بالا باقی بماند. این تحولات بیرونی، دیر یا زود خود را در قفسه های فروشگاه های کانادایی نشان می دهد.
در فضای سیاسی، این ارقام به بخشی از مناظره های جدی تبدیل شده است. دولت تلاش کرده با ابزارهای حمایتی مستقیم بخشی از فشار را جبران کند، در حالی که منتقدان بر ضرورت اصلاحات عمیق تر در ساختار بازار و زنجیره تأمین تأکید دارند. بانک مرکزی نیز در تحلیل های خود به این نکته اشاره کرده که حتی با کاهش تورم عمومی، اگر گروهی از کالاهای اساسی سریع تر رشد کنند، احساس تورم در میان مردم باقی می ماند. اقتصاد ممکن است روی کاغذ آرام شود، اما روان جامعه با سبد خرید سنجیده می شود.
اکنون نگاه ها به تصمیمات بعدی بانک مرکزی دوخته شده است. اگر روند کاهش تورم عمومی ادامه یابد، احتمال تعدیل نرخ بهره در بهار ۲۰۲۶ افزایش می یابد. اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست. آیا کاهش نرخ بهره می تواند قیمت گوشت و قهوه و سبزیجات وارداتی را پایین بیاورد. یا باید منتظر بهبود ارزش دلار، ثبات در بازار جهانی و آرام شدن تنش های تجاری ماند.
در مسیر بازگشت از فروشگاه، کیسه ها را در صندوق عقب می گذارم و به قبض کارت بانکی ام نگاه می کنم. عددها با گزارش های اقتصادی همخوانی دارند، اما تجربه انسانی فراتر از نمودارهاست. زمستان کانادا همیشه سخت بوده است. اما این روزها، سرمای واقعی نه فقط در خیابان های پوشیده از برف، که در سبد خرید خانواده ها جریان دارد. ماراتن میان درآمد و هزینه ادامه دارد و هنوز معلوم نیست کدام یک زودتر به خط پایان خواهد رسید.
