مجله تیتر: وقتی تلفن آن کارسون در ایسلند زنگ خورد، شاعر ۷۶ ساله کانادایی مشغول گوش دادن به صدای باد بود. آن سوی خط، آکادمی سوئد خبر مهمی برایش داشت. او برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ شده بود. به گفته دبیر دائمی آکادمی، کارسون از شنیدن خبر چنان غافلگیر شد که فرصت چندانی برای صحبت پیدا نکرد. این خبر روز پنجشنبه هشتم اکتبر در استکهلم اعلام شد و نام نویسنده‌ای را بار دیگر بر سر زبان‌ها انداخت که بیش از چهار دهه است با کلمات، اسطوره‌ها و شکل‌های تازه روایت تجربه می‌کند.
آکادمی سوئد دلیل انتخاب کارسون را کارنامه جسورانه و نوآورانه او اعلام کرده است، نویسنده‌ای که با گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت ادبی کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است. برای شناختن دنیای او باید به یونان باستان بازگشت، جایی که کارسون بسیاری از شخصیت‌ها و داستان‌هایش را از آن وام گرفته و به زندگی امروز آورده است. در آثار او، اسطوره‌های چند هزار ساله همچنان عاشق می‌شوند، رنج می‌کشند و با پرسش‌هایی روبه‌رو هستند که برای انسان امروز نیز آشناست.
کارسون در سال ۱۹۵۰ در تورنتو متولد شد و در دانشگاه تورنتو ادبیات کلاسیک خواند. علاقه او به زبان یونانی باستان از دوران نوجوانی آغاز شد و بعدها مسیر زندگی حرفه‌ای‌اش را شکل داد. او در کنار تدریس و پژوهش، به شعر، ترجمه و داستان‌نویسی پرداخت و به‌تدریج سبکی پیدا کرد که در آن مرز میان قالب‌های ادبی کمرنگ می‌شود. یک اثرش ممکن است هم‌زمان شعر و داستان باشد و اثر دیگرش ترکیبی از پژوهش تاریخی، خاطره و نمایشنامه.
در کتاب «زندگی‌نامه خودنوشت سرخ» (Autobiography of Red) که سال ۱۹۹۸ منتشر شد، کارسون یکی از شخصیت‌های اسطوره‌ای یونان به نام گریون را به نوجوانی در جهان معاصر تبدیل می‌کند. نوجوانی که با عشق، تنهایی و دشواری‌های شناختن خود روبه‌روست. این کتاب که در قالب رمانی منظوم نوشته شده، از شناخته‌شده‌ترین آثار اوست و نشان می‌دهد چگونه می‌توان داستانی کهن را با احساسات و تجربه‌های انسان امروز پیوند زد.
اما شاید یکی از شخصی‌ترین آثار کارسون «نوکس» (Nox) باشد، کتابی که در سال ۲۰۱۰ در سوگ برادرش مایکل منتشر کرد. این اثر به شکل جعبه‌ای طراحی شده که درون آن مجموعه‌ای تاشده از عکس‌ها، نامه‌ها، نوشته‌ها و ترجمه شعری از کاتولوس، شاعر رومی، قرار دارد. کارسون در این کتاب می‌کوشد با کنار هم گذاشتن تکه‌های پراکنده خاطرات، تصویری از برادری بسازد که سال‌ها از او دور بوده است. در اینجا حتی شکل فیزیکی کتاب نیز بخشی از روایت فقدان و خاطره می‌شود.
این تجربه‌گرایی در دیگر آثار او نیز دیده می‌شود. در «نورما جین بیکر اهل تروا» (Norma Jeane Baker of Troy)، کارسون سرگذشت هلن تروا را با زندگی مرلین مونرو درهم می‌آمیزد. در «زیبایی شوهر» (The Beauty of the Husband) نیز داستان عشق و خیانت را در قالب ۲۹ تانگو روایت می‌کند، اثری که جایزه معتبر شعر تی. اس. الیوت را در سال ۲۰۰۱ برایش به همراه داشت. مجموعه «مردان در ساعات فراغت» (Men in the Off Hours) نیز در همان سال برنده جایزه شعر گریفین کانادا شد.
کارسون پیش از نوبل هم در محافل ادبی جهان چهره‌ای شناخته‌شده بود. تازه‌ترین مجموعه مهم او، «نورمای اشتباه» (Wrong Norma)، در سال ۲۰۲۴ به فهرست نهایی جایزه ملی کتاب آمریکا راه یافت. انتخاب او برای نوبل، نام کانادا را بار دیگر در تاریخ این جایزه برجسته می‌کند. پیش از او آلیس مونرو، داستان‌نویس کانادایی، در سال ۲۰۱۳ برنده نوبل ادبیات شده بود.
کارسون که از سال ۲۰۲۲ تابعیت ایسلندی نیز دارد، اکنون نوزدهمین زن برنده نوبل ادبیات است. جایزه امسال شامل ۱۲ میلیون کرون سوئد است و مراسم اهدای آن در ماه دسامبر در استکهلم برگزار خواهد شد. برای نویسنده‌ای که سال‌ها کوشیده از دل واژه‌های کهن، معنایی تازه بیرون بکشد، شاید تصویر آن تماس تلفنی در ایسلند مناسب‌ترین پایان این روز تاریخی باشد. شاعری که عمرش را صرف گوش دادن به زبان و کشف امکانات پنهان آن کرده، هنگام رسیدن خبر بزرگ‌ترین جایزه ادبی جهان، به صدای باد گوش می‌داد.
